Uw winkelwagen is leeg
Gratis verzending bij bestellingen vanaf €60!
Gratis verzending bij bestellingen vanaf €60!
Glutathion is het tripeptide γ-L-glutamyl-L-cysteinylglycine. Het bestaat uit glutaminezuur, cysteïne en glycine. In dierlijke cellen is het de meest voorkomende niet-eiwitgebonden thiol, een verbinding met een vrije sulfhydrylgroep. Het bereikt concentraties in de orde van 1 tot 10 mmol/l, met de hoogste waarden in de lever (Meister and Anderson, 1983). Het komt in twee vormen voor. Gereduceerd glutathion (GSH, reduced glutathione) heeft een vrije thiolgroep aan het cysteïne en is de biologisch actieve vorm. Geoxideerd glutathion (GSSG, glutathione disulfide) ontstaat wanneer twee GSH-moleculen via een disulfidebrug met elkaar worden verbonden nadat ze elektronen hebben afgestaan. In een gezonde cel overheerst de gereduceerde vorm duidelijk. De verhouding tussen GSH en GSSG dient daarom als een gevoelige indicator voor oxidatieve stress (Meister and Anderson, 1983). De aanduiding „reduced“ op voedingssupplementen betekent dus niet dat het gehalte lager is. Ze betekent dat het product de actieve gereduceerde vorm bevat en niet het disulfide. De fysiologische functies van glutathion zijn veelzijdig. Het reageert rechtstreeks met reactieve zuurstofsoorten. Het dient als cofactor van glutathionperoxidase (GPx, glutathione peroxidase) bij de afbraak van waterstofperoxide en lipidehydroperoxiden. Het is een substraat van glutathion-S-transferasen (GST, glutathione S-transferases), die het koppelen aan lichaamsvreemde stoffen, waaronder geneesmiddelen en zware metalen, en zo de uitscheiding daarvan via gal en urine vergemakkelijken. Het is betrokken bij de regeneratie van vitamine C en E, bij redoxsignaaloverdracht, bij het behoud van de thiolgroepen van eiwitten en bij de werking van lymfocyten. Daarnaast dient het als cysteïnereserve (Meister and Anderson, 1983). De geschiedenis van de stof gaat terug tot 1888. De Franse onderzoeker Joseph de Rey-Pailhade beschreef toen in gisten en dierlijke weefsels een stof die zwavel reduceert en noemde deze „Philothion“. Frederick Gowland Hopkins isoleerde de stof in 1921, gaf haar de naam glutathion en beschouwde haar aanvankelijk als een dipeptide (Hopkins, 1921). Pas in 1929 beschreef hij de juiste tripeptidesamenstelling (Hopkins, 1929). Harington en Mead voerden in 1935 de chemische synthese uit (Harington and Mead, 1935). We krijgen glutathion ook via de voeding binnen. Jones en medewerkers bepaalden het gehalte ervan in voedingsmiddelen uit de vragenlijst van het Amerikaanse National Cancer Institute. Vers fruit, groenten en vers bereid vlees bevatten er aanzienlijk meer van dan zuivelproducten, granen en geconserveerde of anderszins industrieel verwerkte voedingsmiddelen. Het gehalte neemt bovendien af tijdens het koken en bewaren (Jones et al., 1992). De dagelijkse inname via de voeding varieert daarom sterk. De GSH-spiegels in weefsels dalen met de leeftijd en bij talrijke chronische aandoeningen. Bij ouderen hangt het tekort samen met een verminderde synthese, die kan worden hersteld door toediening van de voorlopers cysteïne en glycine (Sekhar et al., 2011b). Een vergelijkbaar beeld is beschreven bij onvoldoende gereguleerde diabetes (Sekhar et al., 2011a). Op de markt voor voedingssupplementen wordt glutathion aangeboden als antioxidant, als middel voor „ontgifting“, ter ondersteuning van de lever en het immuunsysteem en in Zuidoost-Azië ook voor het omstreden lichter maken van de huid. De injecteerbare, inhaleerbare en intranasale vormen die in de klinische geneeskunde zijn onderzocht, behoren niet tot de categorie voedingssupplementen. De bekendste commerciële grondstof is „Setria“ van het Japanse bedrijf Kyowa Hakko Bio, die door gistfermentatie wordt geproduceerd. Het bedrijf maakte in 2018 bekend dat het voor deze stof zelf de status van algemeen als veilig erkende stof (GRAS, generally recognized as safe) had bevestigd voor gebruik in voedingsmiddelen in hoeveelheden van 5 tot 400 mg per portie (Kyowa Hakko USA, 2018). De Amerikaanse voedsel- en geneesmiddelenautoriteit (FDA, Food and Drug Administration) rondde in december 2009 de beoordeling van GRAS-kennisgeving nr. 293 (GRN 293, GRAS notice) van het Japanse bedrijf Kohjin zonder bezwaren af. Deze betreft het gebruik van glutathion in gangbare voedingsmiddelen in hoeveelheden van 5 tot 742,5 mg per portie (FDA, 2009).
De systematische naam van gereduceerd glutathion is (2S)-2-amino-5-[[(2R)-1-(carboxymethylamino)-1-oxo-3-sulfanylpropaan-2-yl]amino]-5-oxopentaanzuur. Meestal wordt echter de benaming γ-L-glutamyl-L-cysteinylglycine gebruikt. De molecuulformule is C10H17N3O6S, de molaire massa bedraagt 307,32 g/mol en het registratienummer in de databank van de Chemical Abstracts Service (CAS) is 70-18-8 (NCBI, 2026). Het is een wit kristallijn poeder. Het is goed oplosbaar in water, in de orde van 100 g/l, slechts zeer beperkt oplosbaar in ethanol en smelt onder ontleding bij temperaturen van ongeveer 185 tot 195 °C (Raad van Europa, 2022). Een bijzondere eigenschap van het molecuul is de γ-glutamylpeptidebinding. Hierbij is glutamaat via de carboxylgroep van de zijketen met cysteïne verbonden en niet via de α-carboxylgroep zoals in eiwitten (afb. 1). Deze binding beschermt glutathion tegen gewone peptidasen. Ze wordt vrijwel uitsluitend gesplitst door γ-glutamyltransferase (GGT, gamma-glutamyl transferase) aan het celoppervlak, vooral in de nieren, de darm en de lever (Meister and Anderson, 1983). Het reactieve centrum van het molecuul is de thiolgroep van cysteïne. De pKa-waarde daarvan ligt rond 9. Bij een fysiologische pH is deze daarom voornamelijk geprotoneerd en is alleen de kleinere thiolaatfractie volledig reactief. Bij een reactie met oxidatiemiddelen worden twee GSH-moleculen verbonden tot GSSG. De reductie terug naar GSH wordt uitgevoerd door glutathionreductase, waarbij nicotinamide-adenine-dinucleotidefosfaat (NADPH, nicotinamide adenine dinucleotide phosphate) wordt verbruikt, dat door de pentosefosfaatroute wordt geleverd. Het enzym bevat flavine-adenine-dinucleotide (FAD, flavin adenine dinucleotide) als prosthetische groep. De werking van het gehele systeem is daarom ook afhankelijk van een voldoende aanvoer van riboflavine. De biosynthese verloopt in twee stappen, die beide adenosinetrifosfaat (ATP, adenosine triphosphate) verbruiken. Eerst verbindt γ-glutamylcysteïneligase (GCL, glutamate cysteine ligase) glutamaat met cysteïne. Deze stap bepaalt de snelheid van de gehele synthese en wordt door GSH zelf via terugkoppeling geremd. De beperkende factor is meestal de beschikbaarheid van cysteïne. Vervolgens voegt glutathionsynthetase (GS, glutathione synthetase) glycine toe. De afbraak vindt plaats binnen de door Alton Meister beschreven γ-glutamylcyclus. Deze begint met de werking van GGT en gaat verder met de splitsing van cysteinylglycine door dipeptidasen. De vrijgekomen aminozuren worden vervolgens door de cellen opnieuw gebruikt voor de synthese (Meister and Anderson, 1983). Hetzelfde enzym GGT is ook de reden waarom oraal toegediend glutathion in de darm en de lever voor een groot deel wordt afgebroken. Industrieel wordt glutathion voornamelijk geproduceerd door fermentatie van de gisten Saccharomyces cerevisiae of Candida utilis, gevolgd door extractie en kristallisatie. Een alternatief is enzymatische synthese. Chemische synthese uit beschermde aminozuren is kostbaar omdat de thiolgroep moet worden beschermd. In vaste vorm is de stof relatief stabiel. In oplossing en bij blootstelling aan lucht oxideert ze echter geleidelijk tot GSSG. Sporen van metaalionen, licht, hogere temperaturen en een alkalische pH versnellen de oxidatie. De grondstof wordt daarom droog en koel bij 2 tot 8 °C in een goed afgesloten verpakking bewaard, bij gevoelige formuleringen onder stikstof. Een bereide oplossing moet onmiddellijk worden gebruikt. De kwaliteit van de grondstof wordt vastgelegd in de Europese Farmacopee. Het gehalte wordt bepaald met iodometrische titratie, met een vereiste van 98,0 tot 101,0 % berekend op de droge stof. Onzuiverheden worden gecontroleerd met capillaire elektroforese, waaronder GSSG, waarvoor maximaal 1,5 % is toegestaan (Raad van Europa, 2022). Naast gereduceerd GSH worden op de markt geoxideerd GSSG, S-acetyl-L-glutathion (SAG, S-acetyl glutathione), liposomaal en micellair glutathion (Sinha et al., 2018; Solnier et al., 2026), sublinguale tabletten (Schmitt et al., 2015) en voorlopers van de synthese aangeboden. Daartoe behoren N-acetylcysteïne (NAC, N-acetylcysteine), glycine en hun combinatie, die „GlyNAC“ wordt genoemd (Kumar et al., 2023).
Afbeelding 1.L-glutathion (gereduceerd), de structuur, natuurlijke bronnen en verwante preparaten.
De centrale vraag bij glutathion als voedingssupplement is de orale biologische beschikbaarheid. Na inname komt het tripeptide in het darmslijmvlies en de lever in aanraking met GGT, dat het splitst in cysteinylglycine en glutamaat. Vervolgens maken peptidasen de afzonderlijke aminozuren vrij. Witschi en medewerkers dienden 7 gezonde vrijwilligers eenmalig 0,15 mmol/kg glutathion toe, ongeveer 3 g. Gedurende de daaropvolgende 270 minuten stelden zij geen significante stijging van glutathion, cysteïne of glutamaat in het plasma vast. Zij concludeerden dat de systemische beschikbaarheid van een eenmalige dosis bij mensen verwaarloosbaar is (Witschi et al., 1992). De gerandomiseerde gecontroleerde studie (RCT, randomized controlled trial) van Allen en Bradley kwam tot een vergelijkbaar resultaat. Daarin namen 40 gezonde volwassenen gedurende 4 weken tweemaal daags 500 mg of een placebo in. Noch de glutathionspiegels in het bloed, noch de markers van oxidatieve stress veranderden (Allen and Bradley, 2011). Bij ratten verdubbelde na orale toediening daarentegen de GSH-concentratie in het plasma van ongeveer 15 tot 30 µmol/l. Experimenten met remmers van de synthese en afbraak toonden aan dat dit voornamelijk het gevolg was van de opname van het intacte molecuul (Hagen et al., 1990). Het transport van intact GSH door het darmepitheel werd ook bevestigd door in vitro- en ex vivo-modellen (Kovacs-Nolan et al., 2014). Park en medewerkers dienden mensen 50 mg/kg glutathion toe. Vrij GSH in het plasma en in de bloedcellen veranderde niet, maar tussen de 60e en 120e minuut nam het aan plasma-eiwitten gebonden GSH significant toe (Park et al., 2014). Oudere studies zouden het opgenomen glutathion daarom over het hoofd kunnen hebben gezien doordat ze alleen de vrije fractie bepaalden. De belangrijkste gegevens bij mensen kwamen uit een zes maanden durende RCT met 54 gezonde niet-rokers. Zij namen dagelijks 250 of 1000 mg glutathion of een placebo in. Na 6 maanden stegen de gemiddelde GSH-spiegels in de groep met de hogere dosis met 30 tot 35 % in erytrocyten, plasma en lymfocyten en met 260 % in de cellen van het mondslijmvlies. Bij de lagere dosis stegen ze met 17 % in volbloed en met 29 % in erytrocyten. De cytotoxiciteit van natuurlijke killercellen (NK, natural killer) nam in de groep met de hogere dosis na 3 maanden toe tot meer dan het dubbele ten opzichte van placebo (Richie et al., 2015). De studie werd gefinancierd door het bedrijf Kyowa Hakko Bio, dat zowel de onderzochte grondstof „Setria“ als het placebo leverde. Een onafhankelijke herhaling is tot dusver niet beschikbaar. Een pilotstudie van dezelfde onderzoeksgroep met liposomaal glutathion in een dosis van 500 of 1000 mg per dag gedurende 4 weken werd uitgevoerd bij 12 volwassenen zonder placebogroep. Deze beschreef een stijging van GSH in het bloed met maximaal 40 % en een verhoogde cytotoxiciteit van NK-cellen (Sinha et al., 2018). Een crossoverpilotstudie uit 2026 bij 14 gezonde volwassenen vergeleek een eenmalige dosis van 300 mg micellair glutathion, 300 mg liposomaal glutathion en 500 mg conventioneel glutathion. De micellaire vorm bereikte een ongeveer 2,5 maal hogere blootstelling dan de conventionele vorm (Solnier et al., 2026). Het gaat echter om een kleine studie met een gepatenteerd product, waarvan het resultaat onafhankelijk moet worden bevestigd. Een gerandomiseerde crossoverstudie bij 20 personen met het metabool syndroom vergeleek sublinguaal GSH, conventioneel oraal GSH en NAC gedurende telkens 3 weken. Alleen de sublinguale vorm verbeterde de verhouding tussen GSH en GSSG in het plasma (Schmitt et al., 2015). Een open pilotstudie omvatte 34 patiënten met niet-alcoholische leververvetting (NAFLD, non-alcoholic fatty liver disease), van wie er 29 de studie voltooiden. Na 3 maanden met aanpassingen van de leefstijl kregen zij gedurende 4 maanden dagelijks 300 mg glutathion en werd bij hen een daling van alanineaminotransferase (ALT, alanine aminotransferase) vastgesteld (Honda et al., 2017). Door het ontbreken van een controlegroep kan het effect van glutathion echter niet worden onderscheiden van het effect van de leefstijlverandering. Een dubbelblinde crossoverstudie bij 8 gezonde mannen beschreef na twee weken inname van 1 g per dag minder vermoeidheid en een lagere lactaatspiegel tijdens inspanning: 2,9 tegenover 3,4 mmol/l met placebo. Een deel van de auteurs was echter werkzaam bij de glutathionproducent (Aoi et al., 2015). Er is sterker bewijs voor de indirecte ondersteuning van de synthese. Bij 8 oudere personen van 60 tot 75 jaar was de GSH-concentratie in erytrocyten ongeveer half zo hoog als bij 8 jonge controlepersonen. Twee weken toediening van cysteïne in de vorm van NAC en van glycine verhoogde deze met 94,6 % en bracht de markers van oxidatieve stress terug naar de waarden van jonge personen (Sekhar et al., 2011b). Een zestien weken durende placebogecontroleerde RCT bij 24 ouderen met de combinatie „GlyNAC“, waarbij zowel glycine als NAC elk in een dosis van 100 mg/kg per dag werden toegediend, verbeterde de glutathionspiegels, oxidatieve stress, mitochondriale functie, ontstekingsmarkers en lichamelijke prestaties (Kumar et al., 2023). Vitamine C verhoogde het glutathion in lymfocyten bij personen met een ascorbaattekort (Lenton et al., 2003). Het tweede toepassingsgebied is het lichter maken van de huid. Als mechanisme worden remming van tyrosinase en een verschuiving van de melaninesynthese van het donkere eumelanine naar het lichtere feomelanine voorgesteld (Sonthalia et al., 2016). In een RCT bij 60 geneeskundestudenten leidde de inname van 250 mg glutathion tweemaal daags gedurende 4 weken tot een afname van de melanine-index op alle zes onderzochte plaatsen. Vergeleken met placebo was het verschil echter slechts op twee plaatsen statistisch significant (Arjinpathana and Asawanonda, 2012). Een open studie zonder controlegroep bij 30 Filipijnse vrouwen met een zuigtablet die 500 mg glutathion bevatte en gedurende 8 weken werd gebruikt, beschreef een lichtere huid (Handog et al., 2016). Een RCT met drie groepen bij 60 vrouwen vergeleek gedurende 12 weken dagelijks 250 mg GSH, dagelijks 250 mg GSSG en placebo. Een afname van de melanine-index werd alleen op enkele plaatsen vastgesteld, samen met een lichte verbetering van rimpels (Weschawalit et al., 2017). Overzichtsartikelen wijzen op kleine steekproeven, korte onderzoeksduur en de omkeerbaarheid van het effect (Sonthalia et al., 2018). Een systematisch overzicht uit 2025 bundelde vijf RCT's en één open studie met oraal glutathion in doses van 250 mg eenmaal of tweemaal daags en 500 mg eenmaal daags. Alle beschreven een significante afname van de melanine-index ten opzichte van placebo. De auteurs beoordelen het effect van zowel oraal als topisch glutathion echter als slechts matig en niet blijvend. Zij noemen intraveneus gebruik gecontra-indiceerd vanwege onvoldoende werkzaamheid en ongewenste effecten (Sarkar et al., 2025). De Filipijnse geneesmiddelenautoriteit waarschuwde al in 2011 voor intraveneus gebruik van glutathion buiten de goedgekeurde indicaties, waartoe het lichter maken van de huid niet behoort (Sonthalia et al., 2016). In de Europese Unie (EU) betreft dit geen gezondheidsclaim en mag een cosmetisch effect bij een voedingssupplement niet worden gecommuniceerd. De derde groep omvat klinische indicaties. Bij de ziekte van Parkinson beschreef een open studie bij 9 patiënten na intraveneuze toediening van 600 mg tweemaal daags gedurende 30 dagen een afname van de beperkingen met 42 % (Sechi et al., 1996). Een gerandomiseerde dubbelblinde pilotstudie bij 20 patiënten met intraveneuze toediening van 1400 mg driemaal per week gedurende 4 weken bevestigde echter geen significant voordeel ten opzichte van placebo (Hauser et al., 2009). Intranasale toediening van 100 of 200 mg driemaal daags gedurende 3 maanden was bij 45 patiënten niet beter dan placebo (Mischley et al., 2017). Bij cystische fibrose verbeterde inhalatie van 646 mg tweemaal daags gedurende 6 maanden bij 153 patiënten noch de longfunctie, noch het aantal exacerbaties of de kwaliteit van leven (Griese et al., 2013). Een glutathiontekort wordt ook beschreven bij een infectie met het humaan immunodeficiëntievirus (HIV, human immunodeficiency virus), bij diabetes en tijdens het ouder worden (Sekhar et al., 2011a).
In klinische studies werd oraal glutathion toegediend in doses van 250 tot 1000 mg per dag gedurende 4 weken tot 6 maanden (Allen and Bradley, 2011; Richie et al., 2015). De liposomale vorm werd onderzocht in doses van 500 en 1000 mg per dag (Sinha et al., 2018), de micellaire vorm in een dosis van 600 mg per dag gedurende 30 dagen (Solnier et al., 2026). Huidstudies gebruikten 250 tot 500 mg per dag (Arjinpathana and Asawanonda, 2012; Weschawalit et al., 2017), de studie bij NAFLD 300 mg per dag (Honda et al., 2017). Bij medische toepassingen buiten voedingssupplementen werden intraveneuze doses van 600 tot 1400 mg meerdere keren per week toegediend (Hauser et al., 2009; Sechi et al., 1996). Het effect op de lichaamsvoorraden ontwikkelt zich langzaam. Bij 1000 mg per dag waren na 1 maand veranderingen in enkele markers zichtbaar. Het maximum werd na 6 maanden bereikt en een maand na het stoppen daalden de spiegels weer tot de uitgangswaarden (Richie et al., 2015). Glutathion vereist daarom regelmatige en langdurige inname; een acuut effect is niet te verwachten. Gangbare preparaten bevatten meestal 250 tot 500 mg per capsule, met een aanbevolen inname van 1 tot 2 capsules per dag. De hoogste gebruikelijke dagelijkse dosis van 1000 mg komt dus overeen met de hogere dosis in de zes maanden durende RCT. Inname op een lege maag wordt gemotiveerd door een lagere activiteit van spijsverteringspeptidasen, maar directe vergelijkende studies ontbreken. De combinatie met vitamine C heeft een technologische onderbouwing, omdat ascorbinezuur het GSH in de formulering tegen oxidatie beschermt. Het veiligheidsprofiel van oraal glutathion is gunstig. In de zes maanden durende RCT traden geen ernstige bijwerkingen op (Richie et al., 2015). In de vier weken durende RCT veranderden noch het bloedbeeld, noch de lever- en nierwaarden (Allen and Bradley, 2011). Dertig dagen inname van dagelijks 600 mg van de micellaire vorm leverde geen veiligheidssignalen op (Solnier et al., 2026). Indirecte ondersteuning wordt geboden door het advies van de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA, European Food Safety Authority) over SAG van september 2026. Volgens dit advies bedraagt de veilige dosis 300 mg per dag voor volwassenen en respectievelijk 190 mg en 269 mg per dag voor jongere en oudere adolescenten, met uitsluiting van zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven. Het panel verklaarde uitdrukkelijk dat de klinische gegevens bij mensen over oraal toegediend glutathion de veiligheid bij volwassenen ondersteunen (EFSA, 2026). Een formele aanvaardbare bovengrens voor de inname is niet vastgesteld. Gemelde bijwerkingen zijn lichte spijsverteringsklachten, zoals een opgeblazen gevoel en zachtere ontlasting (Allen and Bradley, 2011). Geïnhaleerd glutathion veroorzaakte bij 8 patiënten met licht astma een vernauwing van de bronchiën met een afname van het geforceerde expiratoire volume in de eerste seconde (FEV1, forced expiratory volume in one second) met 19 %. De auteurs schreven dit toe aan de vorming van sulfieten (Marrades et al., 1997). Mensen met astma en personen met een gevoeligheid voor sulfieten moeten daarom voorzichtig zijn, vooral met inhalatievormen. De bewering dat langdurige inname van glutathion het zinkgehalte verlaagt, kon niet worden onderbouwd in de peer-reviewed wetenschappelijke literatuur. Van de mogelijke interacties wordt kankertherapie het vaakst besproken. In een RCT bij 50 patiënten met maagcarcinoom verminderde intraveneus glutathion de neurotoxiciteit van cisplatine zonder de antitumorwerking te verminderen. Na 15 weken trad neuropathie op bij 4 van de 24 patiënten, tegenover 16 van de 18 in de placebogroep (Cascinu et al., 1995). Bij 151 vrouwen met ovariumcarcinoom die met cisplatine werden behandeld, verminderde het de toxiciteit en verbeterde het de kwaliteit van leven (Smyth et al., 1997). Farmacokinetische interacties met gangbare geneesmiddelen zijn niet beschreven. Vanwege de beperkte opname worden geen belangrijke geneesmiddelinteracties verwacht. Voor zwangere vrouwen, vrouwen die borstvoeding geven en kinderen ontbreken gegevens, waardoor gebruik niet wordt aanbevolen.
In de praktijk is het zinvol om gereduceerd glutathion te beschouwen als een van meerdere manieren om het lichaamseigen glutathionsysteem te ondersteunen. De best onderbouwde voorloper is NAC. Het levert cysteïne als beperkend substraat van de synthese en is het standaardantidotum bij paracetamolvergiftiging. In Tsjechië is het goedgekeurd als geneesmiddel, bijvoorbeeld als mucolyticum onder de handelsnaam ACC. In sommige EU-lidstaten wordt het in voedingssupplementen verkocht, maar de regelgevingsstatus verschilt per land. De combinatie van glycine en NAC, aangeduid als „GlyNAC“, wordt ondersteund door een placebogecontroleerde RCT bij ouderen (Kumar et al., 2023). Aanvullend bewijs komt uit de hierboven beschreven kleinere studies bij ouderen en mensen met diabetes (Sekhar et al., 2011a; Sekhar et al., 2011b). De steekproeven zijn echter klein en de resultaten zijn voornamelijk afkomstig van één onderzoeksgroep. Wei-eiwit is van nature rijk aan cysteïne en kan de synthese via de voeding ondersteunen. Alfa-liponzuur is betrokken bij de regeneratie van gereduceerde vormen van antioxidanten, waaronder GSH. Vitamine C is de enige van deze stoffen waarvoor rechtstreeks bewijs bij mensen bestaat, omdat het glutathion in lymfocyten verhoogt bij personen met een vitamine C-tekort (Lenton et al., 2003). Selenium is een onmisbaar bestanddeel van glutathionperoxidase en riboflavine levert als voorloper van FAD de cofactor die nodig is voor glutathionreductase. Sulforafaan uit broccoli activeert de transcriptiefactor Nrf2 (nuclear factor erythroid 2 related factor 2), die onder andere de expressie van GCL reguleert. Silymarine uit mariadistel (Silybum marianum) wordt traditioneel gebruikt ter ondersteuning van de lever. Het systematische Cochrane-overzicht van 13 gerandomiseerde studies met 915 patiënten bevestigde bij alcoholgerelateerde en virale leveraandoeningen echter geen significant effect op de sterfte of op complicaties (Rambaldi et al., 2007). Van de gemodificeerde vormen is S-acetylglutathion de belangrijkste; de veiligheid daarvan werd door de EFSA positief beoordeeld (EFSA, 2026). Voor het op de markt brengen in de EU is echter een toelating als nieuw voedingsmiddel vereist. Voor liposomaal en micellair glutathion zijn tot dusver alleen pilotgegevens zonder placebocontrole beschikbaar (Sinha et al., 2018; Solnier et al., 2026), voor de sublinguale vorm slechts één kleine crossoverstudie (Schmitt et al., 2015).
Voor Kratom World geschreven door:
Ing. Matěj Malík, Ph.D.
Wetenschappelijk medewerker, postdoctoraal onderzoeker
Faculteit Agrobiologie, Voedingsmiddelen en Natuurlijke Hulpbronnen, Tsjechische Universiteit voor Levenswetenschappen in Praag
Vakgroep Agro-omgevingschemie en Plantenvoeding
Literatuurlijst
Allen, J., Bradley, R.D., 2011. Effects of oral glutathione supplementation on systemic oxidative stress biomarkers in human volunteers. Journal of Alternative and Complementary Medicine. 17, 827-833. https://doi.org/10.1089/acm.2010.0716.
Aoi, W., Ogaya, Y., Takami, M., Konishi, T., Sauchi, Y., Park, E.Y., Wada, S., Sato, K., Higashi, A., 2015. Glutathione supplementation suppresses muscle fatigue induced by prolonged exercise via improved aerobic metabolism. Journal of the International Society of Sports Nutrition. 12, 7. https://doi.org/10.1186/s12970-015-0067-x.
Arjinpathana, N., Asawanonda, P., 2012. Glutathione as an oral whitening agent: a randomized, double-blind, placebo-controlled study. Journal of Dermatological Treatment. 23, 97-102. https://doi.org/10.3109/09546631003801619.
Cascinu, S., Cordella, L., Del Ferro, E., Fronzoni, M., Catalano, G., 1995. Neuroprotective effect of reduced glutathione on cisplatin-based chemotherapy in advanced gastric cancer: a randomized double-blind placebo-controlled trial. Journal of Clinical Oncology. 13, 26-32. https://doi.org/10.1200/JCO.1995.13.1.26.
EFSA, Panel on Nutrition, Novel Foods and Food Allergens (NDA), 2026. Safety of S-acetyl glutathione as a novel food pursuant to Regulation (EU) 2015/2283. EFSA Journal. 24, e10258. https://doi.org/10.2903/j.efsa.2026.10258.
FDA, 2009. GRAS Notice No. GRN 000293, Glutathione. Notifier Kohjin Co., Ltd. U.S. Food and Drug Administration, Silver Spring. https://hfpappexternal.fda.gov/scripts/fdcc/index.cfm?id=293&set=grasnotices.
Griese, M., Kappler, M., Eismann, C., Ballmann, M., Junge, S., Rietschel, E., van Koningsbruggen-Rietschel, S., Staab, D., Rolinck-Werninghaus, C., Mellies, U., Köhnlein, T., Wagner, T.O., König, S., Teschler, H., Heuer, H.-E., Kopp, M., Heyder, S., Hammermann, J., Küster, P., Honer, M., Mansmann, U., Beck-Speier, I., Hartl, D., Fuchs, C., Hector, A., 2013. Inhalation treatment with glutathione in patients with cystic fibrosis. A randomized clinical trial. American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine. 188, 83-89. https://doi.org/10.1164/rccm.201303-0427OC.
Hagen, T.M., Wierzbicka, G.T., Sillau, A.H., Bowman, B.B., Jones, D.P., 1990. Bioavailability of dietary glutathione: effect on plasma concentration. American Journal of Physiology. 259, G524-G529. https://doi.org/10.1152/ajpgi.1990.259.4.G524.
Handog, E.B., Datuin, M.S.L., Singzon, I.A., 2016. An open-label, single-arm trial of the safety and efficacy of a novel preparation of glutathione as a skin-lightening agent in Filipino women. International Journal of Dermatology. 55, 153-157. https://doi.org/10.1111/ijd.12999.
Harington, C.R., Mead, T.H., 1935. Synthesis of glutathione. Biochemical Journal. 29, 1602-1611. https://doi.org/10.1042/bj0291602.
Hauser, R.A., Lyons, K.E., McClain, T., Carter, S., Perlmutter, D., 2009. Randomized, double-blind, pilot evaluation of intravenous glutathione in Parkinson's disease. Movement Disorders. 24, 979-983. https://doi.org/10.1002/mds.22401.
Honda, Y., Kessoku, T., Sumida, Y., Kobayashi, T., Kato, T., Ogawa, Y., Tomeno, W., Imajo, K., Fujita, K., Yoneda, M., Kataoka, K., Taguri, M., Yamanaka, T., Seko, Y., Tanaka, S., Saito, S., Ono, M., Oeda, S., Eguchi, Y., Aoi, W., Sato, K., Itoh, Y., Nakajima, A., 2017. Efficacy of glutathione for the treatment of nonalcoholic fatty liver disease: an open-label, single-arm, multicenter, pilot study. BMC Gastroenterology. 17, 96. https://doi.org/10.1186/s12876-017-0652-3.
Hopkins, F.G., 1921. On an autoxidisable constituent of the cell. Biochemical Journal. 15, 286-305. https://doi.org/10.1042/bj0150286.
Hopkins, F.G., 1929. On glutathione: a reinvestigation. Journal of Biological Chemistry. 84, 269-320. https://doi.org/10.1016/S0021-9258(18)77062-2.
Jones, D.P., Coates, R.J., Flagg, E.W., Eley, J.W., Block, G., Greenberg, R.S., Gunter, E.W., Jackson, B., 1992. Glutathione in foods listed in the National Cancer Institute's Health Habits and History Food Frequency Questionnaire. Nutrition and Cancer. 17, 57-75. https://doi.org/10.1080/01635589209514173.
Kovacs-Nolan, J., Rupa, P., Matsui, T., Tanaka, M., Konishi, T., Sauchi, Y., Sato, K., Ono, S., Mine, Y., 2014. In vitro and ex vivo uptake of glutathione (GSH) across the intestinal epithelium and fate of oral GSH after in vivo supplementation. Journal of Agricultural and Food Chemistry. 62, 9499-9506. https://doi.org/10.1021/jf503257w.
Kumar, P., Liu, C., Suliburk, J., Hsu, J.W., Muthupillai, R., Jahoor, F., Minard, C.G., Taffet, G.E., Sekhar, R.V., 2023. Supplementing Glycine and N-Acetylcysteine (GlyNAC) in Older Adults Improves Glutathione Deficiency, Oxidative Stress, Mitochondrial Dysfunction, Inflammation, Physical Function, and Aging Hallmarks: A Randomized Clinical Trial. The Journals of Gerontology: Series A. 78, 75-89. https://doi.org/10.1093/gerona/glac135.
Kyowa Hakko USA, 2018. Kyowa Hakko USA announces GRAS self-affirmation for Setria glutathione. Persbericht van 7 februari 2018. https://www.prweb.com/releases/kyowa_hakko_usa_announces_gras_self_affirmation_for_setria_glutathione/prweb15182463.htm.
Lenton, K.J., Sané, A.T., Therriault, H., Cantin, A.M., Payette, H., Wagner, J.R., 2003. Vitamin C augments lymphocyte glutathione in subjects with ascorbate deficiency. American Journal of Clinical Nutrition. 77, 189-195. https://doi.org/10.1093/ajcn/77.1.189.
Marrades, R.M., Roca, J., Barberà, J.A., de Jover, L., MacNee, W., Rodriguez-Roisin, R., 1997. Nebulized glutathione induces bronchoconstriction in patients with mild asthma. American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine. 156, 425-430. https://doi.org/10.1164/ajrccm.156.2.9611001.
Meister, A., Anderson, M.E., 1983. Glutathione. Annual Review of Biochemistry. 52, 711-760. https://doi.org/10.1146/annurev.bi.52.070183.003431.
Mischley, L.K., Lau, R.C., Shankland, E.G., Wilbur, T.K., Padowski, J.M., 2017. Phase IIb study of intranasal glutathione in Parkinson's disease. Journal of Parkinson's Disease. 7, 289-299. https://doi.org/10.3233/JPD-161040.
NCBI, 2026. PubChem Compound Summary for CID 124886, Glutathione. National Center for Biotechnology Information, Bethesda. https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/124886.
Park, E.Y., Shimura, N., Konishi, T., Sauchi, Y., Wada, S., Aoi, W., Nakamura, Y., Sato, K., 2014. Increase in the protein-bound form of glutathione in human blood after the oral administration of glutathione. Journal of Agricultural and Food Chemistry. 62, 6183-6189. https://doi.org/10.1021/jf501338z.
Raad van Europa, 2022. Glutathione. European Pharmacopoeia, 11th edition. European Directorate for the Quality of Medicines & HealthCare, Strasbourg.
Rambaldi, A., Jacobs, B.P., Gluud, C., 2007. Milk thistle for alcoholic and/or hepatitis B or C virus liver diseases. Cochrane Database of Systematic Reviews. 4, CD003620. https://doi.org/10.1002/14651858.CD003620.pub3.
Richie, J.P., Nichenametla, S., Neidig, W., Calcagnotto, A., Haley, J.S., Schell, T.D., Muscat, J.E., 2015. Randomized controlled trial of oral glutathione supplementation on body stores of glutathione. European Journal of Nutrition. 54, 251-263. https://doi.org/10.1007/s00394-014-0706-z.
Sarkar, R., Yadav, V., Yadav, T., P, J., Mandal, I., 2025. Glutathione as a skin-lightening agent and in melasma: a systematic review. International Journal of Dermatology. 64, 992-1004. https://doi.org/10.1111/ijd.17535.
Schmitt, B., Vicenzi, M., Garrel, C., Denis, F.M., 2015. Effects of N-acetylcysteine, oral glutathione (GSH) and a novel sublingual form of GSH on oxidative stress markers: A comparative crossover study. Redox Biology. 6, 198-205. https://doi.org/10.1016/j.redox.2015.07.012.
Sechi, G., Deledda, M.G., Bua, G., Satta, W.M., Deiana, G.A., Pes, G.M., Rosati, G., 1996. Reduced intravenous glutathione in the treatment of early Parkinson's disease. Progress in Neuro-Psychopharmacology and Biological Psychiatry. 20, 1159-1170. https://doi.org/10.1016/S0278-5846(96)00103-0.
Sekhar, R.V., McKay, S.V., Patel, S.G., Guthikonda, A.P., Reddy, V.T., Balasubramanyam, A., Jahoor, F., 2011a. Glutathione synthesis is diminished in patients with uncontrolled diabetes and restored by dietary supplementation with cysteine and glycine. Diabetes Care. 34, 162-167. https://doi.org/10.2337/dc10-1006.
Sekhar, R.V., Patel, S.G., Guthikonda, A.P., Reid, M., Balasubramanyam, A., Taffet, G.E., Jahoor, F., 2011b. Deficient synthesis of glutathione underlies oxidative stress in aging and can be corrected by dietary cysteine and glycine supplementation. American Journal of Clinical Nutrition. 94, 847-853. https://doi.org/10.3945/ajcn.110.003483.
Sinha, R., Sinha, I., Calcagnotto, A., Trushin, N., Haley, J.S., Schell, T.D., Richie, J.P., 2018. Oral supplementation with liposomal glutathione elevates body stores of glutathione and markers of immune function. European Journal of Clinical Nutrition. 72, 105-111. https://doi.org/10.1038/ejcn.2017.132.
Smyth, J.F., Bowman, A., Perren, T., Wilkinson, P., Prescott, R.J., Quinn, K.J., Tedeschi, M., 1997. Glutathione reduces the toxicity and improves quality of life of women diagnosed with ovarian cancer treated with cisplatin: results of a double-blind, randomised trial. Annals of Oncology. 8, 569-573. https://doi.org/10.1023/A:1008211226339.
Solnier, J., Du, M., Zhang, Y., Roh, Y.S., Kuo, Y.C., Ibi, A., Wood, S., Hardy, M., Gahler, R.J., Chang, C., 2026. A targeted metabolomic assessment of oral glutathione bioavailability and safety in humans: a randomized crossover clinical trial. Antioxidants. 15, 354. https://doi.org/10.3390/antiox15030354.
Sonthalia, S., Daulatabad, D., Sarkar, R., 2016. Glutathione as a skin whitening agent: Facts, myths, evidence and controversies. Indian Journal of Dermatology, Venereology and Leprology. 82, 262-272. https://doi.org/10.4103/0378-6323.179088.
Sonthalia, S., Jha, A.K., Lallas, A., Jain, G., Jakhar, D., 2018. Glutathione for skin lightening: a regnant myth or evidence-based verity? Dermatology Practical & Conceptual. 8, 15-21. https://doi.org/10.5826/dpc.0801a04.
Weschawalit, S., Thongthip, S., Phutrakool, P., Asawanonda, P., 2017. Glutathione and its antiaging and antimelanogenic effects. Clinical, Cosmetic and Investigational Dermatology. 10, 147-153. https://doi.org/10.2147/CCID.S128339.
Witschi, A., Reddy, S., Stofer, B., Lauterburg, B.H., 1992. The systemic availability of oral glutathione. European Journal of Clinical Pharmacology. 43, 667-669. https://doi.org/10.1007/BF02284971.